Como contamos no seu día, Chiron ten rede social na plataforma Ning, rede social na que se produciron interesantes discusións e se compartiron experiencias e materiais de utilidade entre persoas de distinta procedencia e situación interesadas pola cultura e linguas clásicas. Desfrutamos con actividades tan distintas como a posta en común de formulacións para obter mellores resultados na docencia do latín e grego, solucións a cuestións de aplicación dalgún método concreto na aula ou o seu uso de forma autodidacta, o aviso das distintas actividades que se realizaban en relación con diferentes aspectos da cultura clásica ou o feito de compartir cancións desta temática.

Quizá todo isto che soe, quizais desfrutes tamén desta rede e invites a formar parte dela a algún amigo. A rede social establecida na plataforma Ning  é unha das partes máis coñecidas e utilizadas de Χείρων·Chiron. A nosa rede, como outras establecidas na mesma plataforma, funciona ben e ten bastante uso, pero Ning decidiu non hai moito cambiar de modelo de negocio e deixar de ofrecer gratuitamente os seus servizos, ante o cal aproveitamos a ocasión para reformularnos o modelo de rede social que tiñamos e, tras considerar varias posibilidades, pasamos a utilizar unhanova rede, que nos permite máis cousas técnicamente e que non dependerá de terceiras persoas ou compañías, nova rede na que desde xa estás invitado a participar. Para comezar a usala, non tes máis que ir a http://www.chironweb.org/redsocial.

Podes crear grupos, ler blogs (e manter un propio facilmente), podes compartir enlaces e distintos materiais (desde documentos a material audiovisual)... e coñecerás a persoas tamén interesadas na cultura e linguas clásicas que queren pasar un bo momento compartindo o que saben e atopan, colaborando e aprendendo entre todos.

Se estabas usando a rede de Ning, recorda que nunhas semanas vaise pechar. Optamos por non intentar trasladar o material existente e membros á nova rede, senón deixar que cada un traslade o que lle pareza apropiado e se rexistre como lle pareza nela. Copia o que queiras conservar da rede antiga antes de que desapareza.

Se non estabas na antiga rede, agora é un bo momento para descubrir a utilidade profesional ou persoal dunha rede social de profesores, alumnos e persoas en xeral interesadas polas clásicas. Esperámoste alí.

En canto á normativa, logo de sufrir a LOE e agora a Lei de Educación de Cataluña, atopámonos co paradoxo que o aumento de horas total para as nosas materias non supuxo necesariamente unha mellora da súa situación: no Bacharelato as materias de Grego e de Latín ofrécense en 1º e 2º, cun total de 4 horas por cada curso. Na ESO todos os centros deben ofrecer -tal como di a normativa- Latín de 4º, cun mínimo de 70 horas, e Cultura Clásica, entre 1º e 3º de ESO, cun mínimo de 35 horas. Agora ben, fai falta ver que efectos reais ten a normativa na realidade. Neste sentido, para coñecer a fondo a situación das clásicas nos centros de secundaria de Cataluña, vale a pena consultar a enquisa realizada polo Equip de Clàssiques de l'ICE de la UAB durante o curso 2009, que inclúen resultados de 217 centros públicos e privados (un 19 %). Despréndese que o máis habitual era a oferta de todas as materias. Aínda así, se o número de
horas lectivas dun profesor de secundaria son 18, a suma de todas as materias antes referidas dá un mínimo de 20 ou 21 horas. Polo tanto naqueles institutos que dispoñen de dous profesores -normalmente un de Grego e un de Latín- non hai problema. O problema téñeno aqueles institutos onde hai un só profesor -a gran maioría. Este pode optar gratis et amore para cubrir todas as horas, pero está en todo o seu dereito a non facelo, sacrificando algunha das materias ou deixándoa en mans doutro docente non especialista. Os problemas non terminan aí. Os institutos nos que o bacharelato non é moi numeroso e a materia non chega a ter un mínimo de 8 alumnos, o equipo directivo pode decidir non ofrecela. E tamén se cren que por autonomía de centro a materia non é necesaria, aínda que superen de longo o número mínimo, pódenna deixar de ofrecer. A triste solución que se propón é cursala a distancia a través do Institut Obert de Catalunya (IOC).

Nesa situación atópase cada vez máis a materia de Grego. Ademais as ponderacións para a nova selectividade tampouco axudan moito. Nas ponderacións actuais (correspondente ao período transitorio de 2010-2011) o Latín recibe un 0,2 para as ramas humanística e social, mentres que o Grego queda con 0,1. No borrador
para 2012, que serán as máis ou menos definitivas, a situación do Latín empeora ao non ser considerado en case ningún estudo da rama social salvo Dereito. De todos os xeitos, aproveitando o período de alegacións que abriu o Consell Interuniversitari, a Aplec e o Equip de Clàssiques xa enviaron cartas pedindo unha valoración máis xusta do Latín e do Grego.

Non é que queiramos ser tráxicos, pero a situación vai de mal a peor. O Grego está en perigo de extinción. Asistiremos a esta damnatio memoriae sen facer nada? Deixaremos que nos tomen ata o nome? Tanto custa dicir as cousas polo seu nome? Dicimos si ao Grego e ao Latín. Iniciativas como a Aplec -unha asociación creada fai dous anos que se suma ás tradicionais Secció Catalana de la SEEC e Societat Catalana d'Estudis Clàssics- ou o recentísimo grupo
de discusión auspiciado polo Equip de Clàssiquesde l'ICE da UAB pretenden romper a pasividade xeral coa que o profesorado vai recibindo os constantes cambios e recortes.

En canto ao ensino superior, as dúas universidades que impartían as tradicionais carreiras de clásicas puxéronnas ao día coa oferta dos respectivos graos de Filoloxía Clásica (Universitat de Barcelona) e de Estudos Clásicos (Universitat Autònoma de Barcelona). Polo tanto a súa continuidade aparentemente está asegurada, polo menos por agora, pero ás veces parece esquecerse no ámbito universitario que a súa supervivencia depende totalmente da fortuna que as nosas materias teñan en secundaria: naturalmente se se reduce o número de estudantes de latín e grego no Bacharelato tamén baixará o dos graos clásicos. Doutra banda a produción científica desenvolvida desde os departamentos universitarios non só destaca nos campos tradicionalmente vinculados á filoloxía clásica senón que tamén se soubo estender cara a outras áreas de coñecemento.

A tradición dos estudos clásicos en Cataluña e no resto da nosa área lingüística está arraigada e foi frutífera como demostra a existencia da venerable Fundació Bernat Metge, que estes últimos anos fixo un esforzo para porse ao día e chegar a un público máis amplo con edicións de quiosco e para o libro dixital. Máis recentemente engadíronse outras iniciativas editoriais valiosas como a colección "L'Esparver clàssic" -desgraciadamente parada desde fai uns anos- ou da nova editorial Adesiara. Así mesmo a didáctica das linguas e a cultura clásicas ofrece nomes e obras destacadas desde os tempos de Jaume Berenguer e Eduard Valentí. Todo iso representa unha riqueza que debemos esforzarnos por manter viva.

Redacción:  Aplec

Subscríbete á canle de noticias de Chiron